سرمایهگذاری برای نجات میراث، با پاداش مالیاتی
خیرین میتوانند تا ۵۰ درصد هزینه اجرای پروژههای واجد شرایط را بهعنوان اعتبار مالیاتی دریافت کنند
سرمایهگذاری در احیا، تکمیل و تجهیز پروژههای میراثی و فرهنگی، از این پس میتواند علاوه بر حفظ سرمایههای تاریخی کشور، برای مشارکتکنندگان مزیت مالیاتی نیز به همراه داشته باشد. براساس آییننامه اجرایی بند «خ» ماده ۲۰ قانون برنامه پنجساله هفتم، خیرینی که در اجرای پروژههای تملک داراییهای سرمایهای مورد تأیید دولت مشارکت کنند، تحت شرایط مقرر از اعتبار مالیاتی معادل ۲۵ تا ۵۰ درصد هزینههای انجامشده برخوردار خواهند شد.
این آییننامه که در جلسه ۲۵ آذر ۱۴۰۳ هیئت وزیران به تصویب رسیده، مسیر تازهای برای حضور اشخاص حقیقی و حقوقی غیردولتی در اجرای پروژههای عمومی، فرهنگی و میراثی فراهم کرده است؛ مسیری که میتواند به تکمیل بناها، مجموعهها و زیرساختهای نیمهتمام کمک کند و بخشی از هزینه مشارکتکنندگان را نیز به اعتبار قابل کسر از مالیات عملکرد تبدیل سازد.
چه پروژههایی مشمول این فرصت میشوند؟
این امتیاز شامل تمام سرمایهگذاریها یا کمکهای انجامشده در حوزه میراث فرهنگی نیست. تنها پروژههایی میتوانند از ظرفیت این آییننامه استفاده کنند که:
در فهرست طرحهای تملک داراییهای سرمایهای مندرج در پیوست شماره یک یا جدول شماره ۱۰ قوانین بودجه سنواتی قرار داشته باشند؛
توسط دستگاه اجرایی مرتبط پیشنهاد شوند؛
به تأیید سازمان برنامهوبودجه کشور یا سازمان مدیریت و برنامهریزی استان برسند؛
و در فهرست رسمی پروژههای مشمول منتشر شوند.
بنابراین، علاقهمندان به سرمایهگذاری مسئولانه در حوزه میراث فرهنگی باید پیش از آغاز همکاری، از قرار داشتن پروژه موردنظر در فهرست طرحهای مشمول و اخذ موافقتهای قانونی اطمینان حاصل کنند.
میزان اعتبار مالیاتی چگونه محاسبه میشود؟
براساس آییننامه، اگر یک خیر بیش از ۵۰ درصد هزینه پروژه را بهجای اعتبارات دولتی تأمین کند، حداقل ۲۵ درصد هزینه انجامشده بهعنوان اعتبار مالیاتی او منظور خواهد شد.
این اعتبار پس از تأیید سازمان برنامهوبودجه، از مالیات عملکرد قطعیشده خیر در سال انجام هزینه یا سالهای بعد کسر میشود.
امتیاز ویژه برای تکمیل پروژههای نیمهتمام
یکی از مهمترین ظرفیتهای این آییننامه به پروژههای نیمهتمام اختصاص دارد. اگر حداقل ۵۰ درصد یک پروژه بهصورت خیرساز اجرا شده باشد و ادامه آن در تعهد دولت قرار داشته باشد، همان خیر میتواند با موافقت دستگاه اجرایی و سازمان برنامهوبودجه، پروژه را به پایان برساند.
در این حالت، پس از اعلام رسمی خاتمه پروژه، ۱۰۰ درصد هزینهای که خیر برای تکمیل بخش باقیمانده پرداخت کرده است، بهعنوان اعتبار مالیاتی محاسبه خواهد شد.
این حکم میتواند برای تکمیل پروژههای نیمهتمام میراثی اهمیت ویژهای داشته باشد؛ پروژههایی که گاهی بهدلیل محدودیت اعتبارات دولتی، سالها در انتظار مرمت، تجهیز یا بهرهبرداری باقی میمانند.
فرصتی برای شرکتها، نهادها و سرمایهگذاران مسئولیتپذیر
اشخاص حقیقی و همچنین شرکتها و مؤسسات غیردولتی میتوانند در قالب این آییننامه به تأمین زمین و بنا، احداث، توسعه، تکمیل یا تجهیز پروژههای واجد شرایط کمک کنند و پس از تحویل یا اهدای پروژه به دستگاه اجرایی، از اعتبار مالیاتی مقرر برخوردار شوند.
این سازوکار، بهویژه برای بنگاههایی که در حوزه مسئولیت اجتماعی فعالیت میکنند، فرصتی فراهم میسازد تا بخشی از منابع خود را به حفظ میراث فرهنگی و توسعه زیرساختهای عمومی اختصاص دهند و همزمان از یک مزیت قانونی و مالیاتی بهرهمند شوند.
چند نکته مهم برای متقاضیان
اعتبار مالیاتی این آییننامه قابل استرداد نقدی نیست و با بدهیهای مالیاتی مربوط به سالهای قبل از انجام هزینه تهاتر نمیشود. همچنین بخشی از هزینه که بهعنوان اعتبار مالیاتی پذیرفته شود، دوباره بهعنوان هزینه قابل قبول مالیاتی قابل محاسبه نخواهد بود.
در صورت انصراف خیر از دریافت این اعتبار مالیاتی، امکان استفاده از مزایای ماده ۱۷۲ قانون مالیاتهای مستقیم، با رعایت مقررات مربوط، وجود خواهد داشت.
اظهار عمدی اطلاعات خلاف واقع درباره هزینههای پروژه نیز موجب محرومیت از اعتبار مالیاتی، بازپسگیری اعتبار اعطاشده و مطالبه جرائم قانونی خواهد شد.
پیوندی میان حفظ میراث و نظام مالیاتی
اجرای این آییننامه میتواند الگوی تازهای برای تأمین مالی پروژههای عمومی و میراثی ایجاد کند؛ الگویی که در آن مشارکت برای حفظ آثار تاریخی و تکمیل زیرساختهای فرهنگی، تنها یک اقدام حمایتی نیست، بلکه میتواند بخشی از برنامه مالیاتی اشخاص و بنگاههای اقتصادی نیز باشد.
اکنون دستگاههای اجرایی موظفاند فهرست پروژههای پیشنهادی خود را پس از ابلاغ بودجه سنواتی به سازمان برنامهوبودجه اعلام کنند و این سازمان نیز باید فهرست پروژههای مشمول را منتشر سازد.
ازاینرو، خیرین، شرکتها و مجموعههای علاقهمند به احیا و توسعه میراث فرهنگی میتوانند با بررسی فهرستهای رسمی و هماهنگی با دستگاه اجرایی مربوط، پروژهای معتبر و واجد شرایط را انتخاب کنند؛ مشارکتی که هم به حفظ میراث کشور کمک میکند و هم میتواند تا نیمی از هزینه انجامشده را به اعتبار مالیاتی تبدیل کند.